Mijn partner en ik slenteren door de lege straatjes van de oude stad, op zoek naar ons appartement. Het is één uur ’s nachts. De warmte hangt als een dikke deken tussen de huizen. Vanuit de verte galmen trompetklanken die onze aandacht trekken. Daar moet nog een jamsessie aan de gang zijn, vermoeden we. We veranderen van koers en als we de hoek omslaan waar het geluid vandaan komt, stuiten we op een klein pleintje waar de cafés nog open zijn.
We zijn in Perugia, de hoofdstad van Umbrië. Eén keer per jaar vindt hier in de zomer het beroemde Umbria Jazz Festival plaats. Een tiendaags festival dat zich voornamelijk in de openlucht afspeelt. Dit jaar vond het festival plaats van 3 tot 12 juli 2026. De concerten zijn verdeeld over de stad, op vijftien verschillende podia. Een aantal concerten is gratis en voor een aantal concerten is een ticket nodig, variërend van 20 euro voor de wat minder bekende bandjes tot 150 euro voor de wereldsterren, zoals Sting en Zucchero. Het is een combinatie van de oudheid van de stad, de toeristen, de conservatoriumstudenten en de echte jazzliefhebbers die dit festival een prettige en typisch Italiaanse sfeer geven.
De meeste tafeltjes en stoeltjes op het terras zijn bezet. We nestelen ons tussen het jonge publiek en bestellen, op advies van de dame die de bestelling opneemt, twee glazen lokaal gemaakte witte wijn. Veel jongeren die elkaar kennen, zitten en staan in groepjes met elkaar te praten. Het geroezemoes wordt overstemd door de muziek van het bandje dat voor een van de cafés staat te spelen. De muzikanten, een drummer, gitarist, pianist, saxofonist en trompettist, improviseren op een stuk van Charlie Parker, Salt Peanuts. In het publiek zitten nog meer muzikanten met hun koffer klaar om ook mee te mogen spelen. Ik herken de pianist van een optreden in het conservatorium vanmiddag. Daar begeleidde hij zijn studenten op piano. Studenten die hun laatste studieproject afronden met een performance.
Vóór de komst van het Umbria Jazz Festival had de regio Umbrië een ander beeld van zichzelf. Het was natuurlijk het land van de heilige Franciscus van Assisi: een rustige streek met zijn mystieke stilte, centra van kunst en geschiedenis, maar bovenal een ongerepte, bij uitstek prettige en leefbare omgeving. De regio organiseerde al culturele evenementen van aanzien en betekenis, maar deze leken soms gericht te zijn op een beperkt publiek van intellectuelen en liefhebbers van culturele evenementen en waren over het algemeen niet aantrekkelijk voor een jonger publiek. Op een bepaald moment, inmiddels zo’n drieënvijftig jaar geleden, kwam iemand met het idee om Umbria Jazz-events te organiseren, een idee dat enorme veranderingen in de regio teweegbracht. Volgens sociologen die het fenomeen hebben bestudeerd, was de impact die dit festival met zijn unieke formule had op het Italiaanse entertainmentlandschap enorm. Er werden nieuwe locaties en podia gecreëerd, die op zichzelf uitgroeiden tot evenementen op de talloze pleinen door heel Umbrië. Hierdoor veranderde de manier waarop mensen muziek benaderden, maar ontstonden er ook veel nieuwe en onvoorziene problemen. In de steden en dorpen van Umbrië ontstond een levendig cultureel debat dat de overwegend toeristische doelstellingen oversteeg, hetgeen aanvankelijk niet de opzet was. De diverse festivals die over de steden van Umbrië werden georganiseerd, waren niet te managen, waarop werd besloten het complete jazzfestival alleen in Perugia te organiseren. Het was niet alleen de unieke formule die het festival grote bekendheid heeft gegeven, maar ook de artiesten die hiernaartoe werden gehaald, zoals Miles Davis, Stan Getz, Milt Jackson, Charlie Haden, Joe Zawinul, Gerry Mulligan, Archie Shepp, Sarah Vaughan en zo kan ik nog wel even doorgaan. Vandaag de dag telt het festival 275 events, 400 uur muziek, 80 bands met 500 muzikanten, verdeeld over 15 podia. Het is uitgegroeid tot een van de grootste Italiaanse en Europese festivals, waarbij het zowel als cultureel als toeristisch fenomeen zijn betekenis kreeg.
De laatste avond van ons verblijf in Perugia gaan we naar de Arena Santa Giuliana, een atletiekbaan die tijdelijk voor dit festival is omgebouwd voor concertevenementen, met een groot podium, geschikt voor zo’n 10.000 toeschouwers. Vanavond zal de formatie Snarky Puppy samen met het Metropole Orkest, onder leiding van Jules Buckley, optreden. De tickets hadden we al gekocht in Nederland en dat was ook wel nodig, aangezien het nu compleet uitverkocht blijkt te zijn. Deze unieke samenstelling van beide orkesten resulteerde in een innige samenwerking en versmelting van twee verschillende muziekstijlen. De orkestleden en het team eromheen hebben het druk, want over drie dagen moeten ze alweer klaar zitten in Nederland voor een concert tijdens het North Sea Jazz Festival. Verzadigd met deze jazzklanken verlaten we de Arena, samen met de overige stroom toeschouwers, en dompelen ons voor de laatste keer weer onder in het jazzgewoel en nachtleven van deze geweldige jazzstad, Perugia.
Henk Visser
Ter aanvulling: sinds 33 jaar is er ook een winterevent dat nu rond de jaarwisseling staat gepland van 30 December 2026 tot 3 Januari 2027.
Wilt u meer weten over dit festival of een bezoek brengen aan dit festival, klik dan op de volgende link: www.umbriajazz.it
——//—–
